27 Nisan 2025 Pazar / 29 Sevval 1446

Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne katılması

18 Temmuz 1932 tarihinde Türkiye Cemiyet-i Akvam’a yani Milletler Cemiyeti’ne üye olmuştur

star.com.tr / NESLİ ÖZKAY7 Ocak 2019 Pazartesi 07:00 - Güncelleme:
Milletler Cemiyeti, I. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası barışın için sağlanması ve devamlılığı için galip devletler tarafından kurulmuştur
 
I. Dünya Savaşı’nda yenilgiye uğrayan devletler ilk başta Cemiyet’e alınmamıştır.
 
Türkiye, Milletler Cemiyeti’nin gerek Musul Meselesi’ndeki taraflı tutumu gerekse Sovyet Rusya’nın cemiyete olumsuz bakışından dolayı cemiyete giriş için müracaat etmemiştir
 
Türkiye için 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması’nın imzalanmasından sonraki sürecin en önemli dönemini Musul Meselesi oluşturmuştur
 
Lozan Antlaşması’na göre, Musul Meselesi Türkiye ve İngiltere arasında görüşülecek ve taraflar anlaşamazsa konu Milletler Cemiyeti’ne havale edilecekti.
 
Nitekim taraflar arasındaki görüşmeler sonuca ulaşamamış ve Musul konusu Milletler Cemiyeti’ne havale edilmiştir.
 
Milletler Cemiyeti 16 Aralık 1925 tarihindeki kararıyla Musul bölgesini Irak sınırları içinde bırakmış ve Türkiye ile İngiltere arasında Musul Meselesi’ne dair tam karara varılan antlaşma 5 Haziran 1926 tarihinde imzalanmıştır
 
Burada Türkiye aleyhine karar vermesinin en büyük etkenlerinden biri Türkiye’nin Milletler Cemiyeti üyesi olmamasıydı
 
1931 yılı Cemiyet-i Akvam toplantılarına Türkiye de davet edilmeye başlanmıştır
 
Böylelikle hem Cemiyet hem de Türkiye bir anlamda üyeliğin ön çalışmalarını yapmışlardır
 
Milletler Cemiyeti Genel Kurulu 6 Temmuz 1932 tarihindeki toplantısında İspanya temsilcisinin teklifi ve Yunan temsilcisinin desteği ile Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne davetini öngören bir kararı kabul etmiştir
 
Bu kararın Türkiye’ye bildirilmesi üzerine, TBMM 9 Temmuz 1932 tarihinde bu kararı kabul etmiştir
 
Zaten Türkiye, Milletler Cemiyeti’ne kendisinin müracaatı ile değil, cemiyetin daveti üzerine katılmak istemiştir
18 Temmuz 1932’de tarihinde Türkiye Milletler Cemiyeti’ne girmiştir
 
Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne daveti ve ardından kabul edilmesi dünya basınında geniş yer almıştır. 
 
Türkiye’nin Milletler Cemiyeti’ne üye olması, bu durumu Hatay meselesinde, etkin bir biçimde kullanabilmesini sağlamıştır.