3 Nisan 2025 Perşembe / 5 Sevval 1446

Bir devrime daha imza atıldı: ‘Yapay Güneş'in son ısı değeri yanan plazma aşamasına geçti

Yapay Güneş olarak bilinen nükleer kaynaşım halkasında önemli bir aşamaya gelindi. Gerçek Güneş'te olduğu gibi hidrojen atomlarının yüksek sıcaklık ve basınç altında birleşerek helyuma dönüşmesiyle büyük miktarda enerjinin açığa çıkması hedeflenen ‘Yapay Güneş'te iyon ve elektron ısı değerlerinde 100 milyon derece eşiğini aşarak önemli bir bilimsel devrime daha imza atıldı.

AA2 Nisan 2025 Çarşamba 20:07 - Güncelleme:
Bir devrime daha imza atıldı: ‘Yapay Güneş'in son ısı değeri yanan plazma aşamasına geçti

Çin devlet televizyonu CCTV'nin haberine göre, Sıçuan eyaletinin merkezi Çıngdu şehrindeki "Huanliu-3" (HL-3) adı verilen deneysel reaktör, Güneş'tekine benzer bir nükleer füzyon reaksiyonu başlatabilecek ısı değerlerine yaklaştı.

Araştırmacılar, reaktörün iyon ısı değerinde 117 milyon dereceye, elektron ısı değerinde ise 160 milyon dereceye ulaştığını belirtti.

Reaktörün Baş Tasarımcısı Cong Vulu, "Yaptığımız deneyde genel füzyon performansında büyük bir atılım gerçekleştirerek çifte 100 milyon derece hedefine ulaştık. Bu, Çin'in füzyon araştırmalarının yanan plazma aşamasına girdiği anlamına geliyor." dedi.

Cong, HL-3 ile ilk kez ısıtma, kontrol ve teşhis sistemlerinin tamamen Çin'de geliştirildiği bir reaktör geliştirdiklerini vurguladı.

NÜKLEER KAYNAŞIM HALKASI

"Tokamak" adı verilen nükleer kaynaşım halkaları, yüksek ısıdaki plazmayı halka biçimli bir manyetik alanda kontrol ediyor. Hidrojen atomlarının helyuma dönüştüğü nükleer reaksiyon büyük çaplı enerji açığa çıkarıyor.

Cong ve ekibi, rekor ısı değerlerine ulaşabilmek için elektronları ısıtacak büyük mikrodalga jeneratörleri ve atom çekirdeğinin ısısını yükseltmek üzere yüksek enerjili parçacık ışınları kullandı.

Araştırmacılar, plazma çekirdeğindeki enerjiyi hapsedecek yeni bir yöntem geliştirerek ısıtma derecelerini sınırlayan istikrarsızlıkların üstesinden geldi ve aynı zamanda yüksek kesinlikte kontrol ve teşhis araçlarıyla füzyon deneyleri için yeni küresel standartlar oluşturdu.

Çin'in, "Deneysel Gelişmiş Süper İletken Tokamak" (EAST) adını verdiği bir başka plazma reaktörü bulunuyor. Anhui eyaletinin merkezi Hıfey'de kurulan EAST, daha uzun süreli plazma deneyleri için kullanılıyor.

EAST'ten daha büyük olan HL-3'ün, deney ve araştırma yanında gerçek bir nükleer füzyon reaktörü geliştirilmesi için kullanılması hedefleniyor.

  • yapay güneş
  • nükleer kaynaşım